Τα μέτρα ευνοούν έχοντες και κατέχοντες και χτυπούν τις πολυμελείς οικογένειες.

Το δημόσιο έλλειμμα της Ελλάδας ξεπέρασε το 3% τόσο το 2007 όσο και το 2008 και θα το ξεπεράσει το 2009 και το δημόσιο χρέος της πλησιάζει το 100% του ΑΕΠ.

Για τους λόγους αυτούς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε την ελληνική οικονομία υπό επιτήρηση, προκειμένου να μειώσει το δημόσιο έλλειμμα κάτω από το 3% το 2010. Μετά την απόφαση αυτή, η κυβέρνηση κατέθεσε μια τροπολογία στη Βουλή, η οποία περιελάμβανε για το έτος 2009:

(α) Την επιβολή έκτακτης εισφοράς για τα υψηλά εισοδήματα των φυσικών προσώπων. Η τροπολογία προέβλεπε την κλιμάκωση της εισφοράς αυτής από 1.000 ευρώ για εισοδήματα 60.000 - 80.000, μέχρι 5.000 ευρώ για εισοδήματα πάνω από 150.000 ευρώ. Μετά τη συζήτηση στη Βουλή η κλιμάκωση που ψηφίστηκε έφτασε τα 25.000 ευρώ για εισοδήματα πάνω από 900.000 ευρώ.

(β) Εφάπαξ βοήθημα 500 ευρώ σε όσους έχουν μισθό μέχρι 1.500** ευρώ και 300 ευρώ για όσους έχουν μισθό από 1.500 - 1.700** ευρώ, το οποίο και ψηφίστηκε. Με χωριστή τροπολογία σε συνταξιοδοτικό νομοσχέδιο θα χορηγείται εφάπαξ βοήθημα 500 ευρώ σε όσους έχουν και σύνταξη μέχρι 800 ευρώ και 300 ευρώ σε όσους έχουν σύνταξη 800-1.100 ευρώ. Όσοι έχουν μισθό πάνω από 1.700** ευρώ ή σύνταξη πάνω από 1.100 ευρώ δεν θα λάβουν εφάπαξ βοήθημα.

Πριν έλθω στην εξέταση του αν και κατά πόσο με το πρώτο από τα μέτρα αυτά καλούνται -όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση- οι πλούσιοι να πληρώσουν ανάλογα με το ύψος των εισοδημάτων τους και αν το δεύτερο είναι κοινωνικά δίκαιο, θα πρέπει να παρατηρήσω ότι η κυβέρνηση δεν ανακοίνωσε:

- Κανένα νέο μέτρο για την πάταξη της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής.

- Κανένα πρόσθετο φόρο για τις επιχειρήσεις που έχουν υψηλά κέρδη. Και

- Κανένα πρόσθετο φόρο για τα φυσικά και νομικά πρόσωπα με μεγάλη ακίνητη περιουσία.

Δεν θέλησε, δηλαδή, να θίξει τους πολλά έχοντες και κατέχοντες.

Έρχομαι, τώρα, στα μέτρα που ψηφίστηκαν.

Όταν, πριν από πολλές εβδομάδες διέρρευσε η πληροφορία ότι θα επιβληθεί πρόσθετος (κεφαλικός, όπως χαρακτηριζόταν τότε) φόρος 1.000 ευρώ σε όλους όσοι έχουν εισόδημα πάνω από 50.000 ευρώ, ήμουν από εκείνους που υποστήριζαν (και έγραψα) ότι είναι μεν σωστό να επιβληθεί πρόσθετος φόρος σ' αυτούς που έχουν εισόδημα πάνω από 50.000 ευρώ, αλλά η επιβολή του ίδιου ποσού σε όλους, ανεξάρτητα από το ύψος του εισοδήματός τους, ουσιαστικά ευνοεί τους πολύ πλούσιους.

Μετά την κριτική αυτήν, η κυβέρνηση ψήφισε τελικά την κλιμάκωση της έκτακτης εισφοράς που προαναφέρθηκε. Και η κλιμάκωση, όμως, αυτή δεν φορολογεί τους πολύ πλούσιους ανάλογα με το ύψος του εισοδήματός τους ή ανάλογα με το ποσό του προοδευτικού φόρου που πληρώνουν. Για παράδειγμα (με βάση τα δηλωθέντα εισοδήματα του 2007), η έκτακτη εισφορά των

- 3.000 ευρώ στο κλιμάκιο 100.000 - 150.000 ευρώ αντιστοιχεί κατά μέσον όρο με το 2,5% του δηλωθέντος εισοδήματος των φορολογουμένων σ' αυτό το κλιμάκιο ή το 8,5% του φόρου που πλήρωσαν, ενώ των

-25.000 ευρώ στο κλιμάκιο από 900.000 ευρώ και άνω αντιστοιχεί κατά μέσον όρο με το 1,7% του δηλωθέντος εισοδήματος των φορολογουμένων σ' αυτό το κλιμάκιο ή το 4,2% του φόρου που πλήρωσαν.

Είναι προφανής η σκανδαλώδης εύνοια προς τους πολύ πλούσιους.

Μια δικαιότερη κλίμακα, που θα απέδιδε πολύ μεγαλύτερα έσοδα, θα άρχιζε από 1.000 ευρώ στο κλιμάκιο 60.000 - 80.000 ευρώ και προοδευτικά θα ανέβαινε στα 45.000 στο κλιμάκιο 900.000 ευρώ και πάνω.

Σε ό,τι αφορά την εισοδηματική πολιτική, τα μέτρα που ανακοινώθηκαν δεν παίρνουν υπόψη την οικογενειακή κατάσταση των φορολογουμένων, με αποτέλεσμα να μην είναι κοινωνικά δίκαια και να μη βοηθούν εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη. Πιο συγκεκριμένα:

- Το να μη δοθεί κανένα εφάπαξ βοήθημα στα νοικοκυριά με 1 μόνο άτομο όταν ο μισθός του είναι πάνω από 1.700** ευρώ ίσως είναι δικαιολογημένο. Είναι, όμως, κοινωνικά άδικο για ένα νοικοκυριό με παιδιά και κατάφωρα άδικο για τους τρίτεκνους και τους πολύτεκνους που έχουν μισθό πάνω από 1.700** ευρώ.

- Για τον ίδιο λόγο, το εφάπαξ βοήθημα των 500 ευρώ μπορεί να είναι μια μικρή βοήθεια για ένα μονομελές νοικοκυριό που έχει μισθό έως 1.500** ευρώ και το βοήθημα των 300 ευρώ για το ίδιο νοικοκυριό, αν έχει μισθό 1.500 - 1.700** ευρώ τον μήνα, είναι όμως μηδαμινό για μια οικογένεια με παιδιά και αμελητέο για τους τρίτεκνους και πολύτεκνους.

Τα βοηθήματα αυτά θα έπρεπε να κλιμακώνονται ανάλογα με τον αριθμό των προστατευόμενων μελών μιας οικογένειας, δηλαδή με βάση το κατά κεφαλήν μηνιαίο εισόδημα.

Αν η κυβέρνηση ήθελε πραγματικά να φορολογήσει τους έχοντες και κατέχοντες, θα μπορούσε να επιβάλει πρόσθετη προοδευτική φορολογία (όπως αυτή που προαναφέρθηκε) στα φυσικά πρόσωπα που έχουν ετήσιο εισόδημα πάνω από 60.000 ευρώ, καθώς και στις επιχειρήσεις που έχουν κέρδη πάνω από 150.000 ευρώ και στα φυσικά και νομικά πρόσωπα που έχουν ακίνητη περιουσία πάνω από 500.000 ευρώ, από την οποία θα προέκυπταν έσοδα ενός δισεκατομμυρίου ευρώ, δηλαδή τριπλάσια από εκείνα που προσδοκά να εισπράξει με την έκτακτη εισφορά. Δυστυχώς, η πολιτική βούληση για λήψη τέτοιων μέτρων δεν υπάρχει στη σημερινή κυβέρνηση, η οποία ευνοούσε και εξακολουθεί να ευνοεί τους πολλά έχοντες και κατέχοντες.

του Μανόλη Γ. Δρεττάκη

* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην: Αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ

** μικτά

Υ.Γ. Για να ευλογήσουμε και τα γένια μας, τα ίδια (οικογένειες με παιδιά) με τον κύριο Δρεττάκη, είχα επισημάνει και εγώ πριν από δέκα ημέρες, στο πολύ καλό blog του Αντώνη Κοκορίκου.