Οικονομικό μαρασμό φέρνει η γήρανση του πληθυσμού

Με ανησυχητικούς ρυθμούς γερνά η Ελλάδα, καθώς το δημογραφικό πρόβλημα λαμβάνει εκρηκτικές διαστάσεις, απειλώντας -μεταξύ άλλων- το κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα.

Με τον υψηλότερο δείκτη γήρανσης στην Ευρώπη των 15 (μαζί με την Ιταλία, τη Γερμανία και την Ισπανία), αλλά με τις χαμηλότερες δαπάνες κοινωνικής προστασίας σε σχέση με το ΑΕΠ (μαζί με την Ισπανία, την Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και την Πορτογαλία), η Ελλάδα αδυνατεί ακόμη να αντιμετωπίσει το πολυσύνθετο πρόβλημα της δημογραφικής γήρανσης, που αναμένεται να έχει έντονες συνέπειες από την αρχή της επόμενης 10ετίας, κυρίως στην αγορά εργασίας, στις συντάξεις και στο σύστημα υγείας.

Αν δεν υπήρχαν, άλλωστε, οι μετανάστες η Ελλάδα θα εμφάνιζε ήδη μείωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας...

«Δεν είμαστε στο παρά πέντε αλλά στο και πέντε. Αν δεν ληφθούν τώρα τα αναγκαία μέτρα είναι βέβαιο ότι τον πληθυσμιακό μαρασμό της χώρας θα ακολουθήσει ο οικονομικός και κοινωνικός μαρασμός», υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής και καθηγητής ΑΣΟΕΕ, Γ. Δρεττάκης, μιλώντας στο συνέδριο «Πληθυσμιακές τάσεις και προοπτικές: Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ενωση», που διοργάνωσαν στην Αθήνα το Κέντρο Ερευνας της Ελληνικής Κοινωνίας της Ακαδημίας Αθηνών και η Ελληνική Εταιρεία Δημογραφικών Μελετών.

Μείωση γονιμότητας
Η ανεργία, το υψηλό κόστος ανατροφής των παιδιών -απαγορευτικό για νέους της γενιάς των 700 ευρώ- το ισχνό κι ελλειμματικό κράτος πρόνοιας αναφέρθηκαν από πολλούς ομιλητές ως βασικές αιτίες μείωσης της γονιμότητας.

Ενδεικτικό είναι πως οι φτωχότεροι νομοί της Ελλάδας εμφανίζουν τη χαμηλότερη γονιμότητα. (Χάρις Συμεωνίδου, διευθύντρια ερευνών ΕΚΚΕ).

Αντίθετα, οι κοινωνίες (Σκανδιναβικές χώρες κ.ά.) που έχουν προχωρήσει στα θέματα συμφιλίωσης της εργασίας και της οικογενειακής ζωής -έχει αποδειχθεί πως η απασχόληση της γυναίκας αποτελεί προϋπόθεση και όχι εμπόδιο για την αύξηση της γονιμότητας- και αυτές που έχουν προσαρμόσει τις πολιτικές τους στη νέα πραγματικότητα της ελεύθερης συμβίωσης ή της τεκνοποίησης εκτός γάμου, εμφανίζουν ανάκαμψη γονιμότητας.

Η Ελλάδα, ωστόσο, εμφανίζει ακόμη χαμηλές επιδόσεις ως προς την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής της Λισσαβόνας για το δημογραφικό ενώ παρουσιάζει μεγάλη δυσκολία να εντάξει τους νέους στην αγορά εργασίας, κάτι που πρέπει να αντιμετωπίσει με προτεραιότητα (Κ. Φωτάκης, Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

Το κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα αντέχει, άλλωστε, χωρίς ενίσχυση από τον κρατικό προϋπολογισμό μέχρι το 2025, με την πολύ αισιόδοξη υπόθεση ότι μέχρι τότε το ποσοστό απασχόλησης θα φθάσει στο 80% (Σ. Ρομπόλης, ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ).

Γιάννης Φώσκολος - ΕΘΝΟΣ